Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα PROTASIS αποσκοπεί να αναδείξει και να συμβάλει στην αντιμετώπιση των αναγκών των θυμάτων καθώς και των επαγγελματιών του Συστήματος Απονομής Ποινικής Δικαιοσύνης. Παράλληλα επιχειρεί να συνδράμει στη γεφύρωση του χάσματος της άνισης μεταχείρισης των θυμάτων και της εφαρμογής της Οδηγίας για τα Θύματα πανευρωπαϊκά.

Το Εκπαιδευτικό Εγχειρίδιο, με τίτλο “Towards a victim-centered police response“, βασίζεται σε υπάρχουσες γνώσεις και έρευνες από προηγούμενα προγράμματα που χρηματοδοτήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση, σε διεπιστημονικές έρευνες και θεωρίες, στην ακαδημαϊκή, ερευνητική και πρακτική εμπειρία των συγγραφέων με την ομάδα στόχου – θύματα εγκλημάτων με ειδικές ανάγκες προστασίας – καθώς και στην ανταλλαγή καλών πρακτικών που αποκτήθηκαν κατά τη διάρκεια διήμερης επίσκεψης εργασίας στο Λονδίνο. Οι πληροφορίες σχετικά με τα οφέλη, τις προκλήσεις, τα εμπόδια και την άμεση εμπειρία που προσέφεραν οι αστυνομικοί του Ηνωμένου Βασιλείου κατά τη διάρκεια της επίσκεψης εργασίας χρησιμοποιήθηκαν κατά το σχεδιασμό και την ανάπτυξη του εκπαιδευτικού υλικού και των πιλοτικών σεμιναρίων κατάρτισης για αστυνομικούς.

Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα και το υλικό κατάρτισης εφαρμόστηκαν πιλοτικά στην Ιταλία, την Πορτογαλία και την Ελλάδα, με τη συμμετοχή περισσότερων από 200 αστυνομικών οι οποίοι παρακολούθησαν 20 ώρες εκπαιδευτικών σεμιναρίων και εργαστηρίων. Μετά την ολοκλήρωση των πιλοτικών εκπαιδεύσεων, πραγματοποιήθηκε σχετική αξιολόγηση καθώς και εκτίμηση του αντίκτυπου της εκπαίδευσης. Την αξιολόγηση διενήργησε το Διεθνές Ινστιτούτο IARS, ως ανεξάρτητος από την εκπαίδευση εταίρος. Η επιστημονική αξιολόγηση εξέτασε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα και στόχευε στην εκτίμηση του αντίκτυπου αυτής στην εργασιακή πρακτική των αστυνομικών. Τα αποτελέσματα και τα συμπεράσματα της αξιολόγησης συνέβαλαν στην περαιτέρω βελτιστοποίηση του προγράμματος κατάρτισης και του εκπαιδευτικού υλικού.

Βασιζόμενο σε διεπιστημονικές έρευνες και θεωρίες, το παρόν εγχειρίδιο φιλοδοξεί να χρησιμεύσει ως πρακτικό εργαλείο για την υιοθέτηση μιας ολιστικής προσέγγισης που συνδυάζει τη θεωρητική γνώση και τις πρακτικές δεξιότητες στην εκπαίδευση των αστυνομικών, των αρχών ποινικής δικαιοσύνης και των επαγγελματιών πρώτης γραμμής.

Το εγχειρίδιο περιλαμβάνει έξι ενότητες που αναπτύσσονται σε μια ακολουθία που συνδέει κάθε θεματική με την επόμενη, ενισχύοντας σταδιακά τη γνώση και τις δεξιότητες των συμμετεχόντων μέσω μιας ομαλής μετάβασης από το ένα θέμα στο άλλο, από γενικές γνώσεις σε συγκεκριμένες δεξιότητες. Επιπλέον, στο τέλος του εγχειριδίου παρατίθεται ένα σύνολο παραρτημάτων με χρήσιμο υλικό για την παράδοση εκπαίδευσης.

Συγκεκριμένα, το Εκπαιδευτικό Εγχειρίδιο PROTASIS αποτελείται από τις ακόλουθες έξι εκπαιδευτικές ενότητες:

timeline_pre_loader
null

Περιεχόμενο και ερμηνεία της Οδηγίας για τα Θύματα

Η πρώτη ενότητα αποτελεί μια εισαγωγή στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο για την προστασία και την υποστήριξη των θυμάτων αξιόποινων πράξεων, με έμφαση στους ρόλους και τις υποχρεώσεις της αστυνομίας όπως περιγράφονται στην Οδηγία για τα Θύματα, υπογραμμίζοντας τα σχετικά οφέλη τόσο για τα θύματα όσο και για τους αστυνομικούς.
null

Κατανοώντας τη θυματοποίηση

Επίκεντρο αυτής της ενότητας αποτελούν βασικές έννοιες της ψυχολογίας των θυμάτων και της θυματολογίας. Αναλύονται το κόστος και ο αντίκτυπος της θυματοποίησης δίνοντας έμφαση στις ανάγκες αλλά και προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα θύματα κατά την αλληλεπίδρασή τους με το Σύστημα Απονομής Ποινικής Δικαιοσύνης. Εξετάζεται επίσης η σχέση μεταξύ της δευτερογενούς θυματοποίησης και των διαφορετικών προοπτικών που συχνά έχουν τα θύματα και οι αρχές επιβολής του νόμου, καθώς και το πλαίσιο της συνέντευξης θύματος-μάρτυρα.
null

Ζητήματα σχετικά με το φύλο και τους ανηλίκους

Η συγκεκριμένη ενότητα πραγματεύεται ζητήματα που σχετίζονται με το φύλο και την ηλικία των θυμάτων. Με έμφαση στην ενδοοικογενειακή και σεξουαλική βία κατά γυναικών και παιδιών, η θεματική εξετάζει τη σύνθετη δυναμική του ζητήματος, τις ψυχολογικές αποκρίσεις στη βία, τις ανάγκες των θυμάτων, τους παράγοντες ευαλωτότητας και υψηλής επικινδυνότητας, καθώς και τους λόγους μη-αποκάλυψης και μη-καταγγελίας της θυματοποίησης.
null

Αλληλεπίδραση με τα θύματα και επικοινωνιακές δεξιότητες

Με βάση διεπιστημονικές θεωρίες και έρευνες, καθώς και καλές πρακτικές, τα κεντρικά σημεία αυτής της ενότητας περιλαμβάνουν βασικές αρχές, τεχνικές και πρακτικά εργαλεία για την αποτελεσματική επικοινωνία και αλληλεπίδραση με ευάλωτα θύματα. Το πλαίσιο της πρώτης επαφής με ένα θύμα, η οικοδόμηση σχέσης εμπιστοσύνης και συνεργασίας, ο τρόπος που τίθενται οι ερωτήσεις, η ενεργητική παρατήρηση και ακρόαση της αφήγησης των γεγονότων από το θύμα, αποτελούν μερικά από τα θέματα που παρουσιάζονται μέσω πρακτικών παραδειγμάτων και βιωματικών ασκήσεων.
null

Ατομική αξιολόγηση των αναγκών των θυμάτων

Το περιεχόμενο αυτής της ενότητας επικεντρώνεται στην εφαρμογή του άρθρου 22 της Οδηγίας για τα Θύματα αναφορικά με την ατομική αξιολόγηση των αναγκών των θυμάτων, παρέχοντας στους συμμετέχοντες επαγγελματίες πρακτικά εργαλεία και δεξιότητες για την αποτελεσματική διεξαγωγή της αξιολόγησης κατά την πρώτη τους επαφή με το θύμα.
null

Ανάπτυξη Διόδων Παραπομπής

Κατά τη διάρκεια αυτής της ενότητας παρουσιάζονται πληροφορίες σχετικά με τις διαθέσιμες υπηρεσίες υποστήριξης θυμάτων σε εθνικό ή και τοπικό επίπεδο, καθώς και αποτελεσματικές τεχνικές για την ασφαλή παραπομπή των θυμάτων σε αυτές. Αποσκοπώντας στην ενίσχυση και ανάπτυξη διόδων παραπομπής, η δικτύωση και η διατομεακή συνεργασία με εκπροσώπους οργανώσεων υποστήριξης θυμάτων αποτελεί αναπόσπαστο μέρος αυτής της ενότητας,